SỰ TINH TẾ CỦA MẪU GẤP GIẤY

1. Mở đầu

Trong Nghệ thuật Gấp giấy, mỗi nghệ nhân đều có các tiêu chí đánh giá mẫu gấp riêng. Trong quá trình nghiên cứu, Bộ tiêu chí đánh giá cái đẹp của một Mẫu gấp giấy đã được thống nhất, gồm 5 tiêu chí khung: (i) Mẫu gấp giống đối tượng miêu tả; Trước hết là các chi tiết tiêu biểu; (ii) Số lượng bước gấp; Càng ít bước gấp càng tốt. (iii) Cách gấp logic; Để ai cũng gấp theo được (iv) Diện tích giấy được sử dụng tối đa; Gấp giấy mà không phải nặn giấy. (v) Hình cơ bản mới; Để tạo sự đặc sắc của mẫu gấp.

Trải qua quá trình gấp và giới thiệu hàng trăm mẫu gấp giấy, nhận thức chỉ ra rằng: Một mẫu gấp giấy đặc sắc và cuốn hút không chỉ đáp ứng 5 tiêu chí đánh giá trên, mà còn cần có sự tinh tế riêng. Sự tinh tế của Mẫu gấp giấy có thể được thể hiện qua một chi tiết đặc biệt của mẫu gấp gắn với việc lựa chọn Hình cơ bản phù hợp hoặc tạo ra một trải nghiệm bất ngờ trong quá trình gấp. Đây là việc không hề đơn giản và cũng là cách thức phân loại cấp độ của người sáng tác.

2. Một số mẫu gấp giấy tiêu biểu thể hiện sự tinh tế

Bài viết này giới thiệu một số mẫu gấp nổi bật thể hiện sự tinh tế của một mẫu gấp giấy.

a) Mẫu gấp con sóc

Sự tinh tế của mẫu con sóc thể hiện qua chi tiết đuôi dài, to. Kết quả này có được nhờ lựa chọn Hình cơ bản có tỷ lệ phù hợp và phân bổ diện tích giấy hợp lý để tạo chi tiết đuôi dài.

Để gấp mẫu con sóc, cần Hình cơ bản có 6 nhánh gấp: 4 nhánh cho 4 chân, 1 nhánh cho đầu và 1 nhánh cho đuôi. Có rất nhiều hình cơ bản có 6 nhánh gấp. Tuy nhiên, để chọn Hình cơ bản phù hợp tạo Mẫu con sóc với phần đuôi dài là không hề dễ dàng.

Hình ảnh 3 Hình cơ bản đều có 6 nhánh gấp nhưng tạo ra mẫu gấp với tỷ lệ khác nhau: Hình cơ bản N1.3d, N1.5a và N1.4k. Trong đó, chỉ có Hình cơ bản N1.4k có tỷ lệ nhánh gấp phù hợp để tạo ra chi tiết đuôi to, dài của con sóc. Đây cũng là điểm tinh tế của mẫu gấp.

b) Mẫu gấp con bồ nông

Sự tinh tế của mẫu gấp bồ nông chính là chi tiết mỏ kép với túi mỏ lớn.

Để tạo ra hình dáng con bồ nông với 2 cánh, đầu và đuôi không khó. Tuy nhiên cái khó là tạo ra chi tiết mỏ kép với túi mỏ lớn – Điểm đặc trưng của con bồ nông. Để thể hiện được chi tiết này, tác giả phải phân bổ hợp lý diện tích giấy ngay từ những bước đầu để dành phần lớn diện tích giấy cho phần mỏ.

Sự tinh tế của mẫu gấp bồ nông chính là chi tiết mỏ kép với túi mỏ lớn.

c) Mẫu gấp con ngỗng

Sự tinh tế của mẫu gấp con ngỗng chính là chi tiết cổ dài.

Mẫu gấp con ngỗng gần giống với mẫu con gà, con vịt nhưng tác giả đã dùng một Hình cơ bản khác để rút ngắn số bước gấp và tạo chi tiết cổ dài. Chiếc cổ dài cũng là điểm đặc sắc và tinh tế của mẫu gấp.

Sự tinh tế của mẫu gấp con ngỗng chính là chi tiết cổ dài.

d) Mẫu gấp con ve sầu

Sự tinh tế của mẫu gấp con ve sầu chính là chi tiết đôi cánh dài và mỏng.

Nghệ thuật Gấp giấy cuốn hút bởi sự bất ngờ. Ngay chính tác giả cũng không lường trước được kết quả cuối cùng. Với mẫu con ve sầu, đôi cánh dài, mỏng cùng sự thay đổi mặt giấy chính là chi tiết gây bất ngờ trong quá trình gấp và tạo ra sự tinh tế cho mẫu gấp. Kết quả này có được nhờ lựa chọn Hình cơ bản hợp lý và sự may mắn trong quá trình gấp.

Sự tinh tế của mẫu gấp con ve sầu chính là chi tiết đôi cánh dài và mỏng.

3. Kết luận

Sự tinh tế của mẫu gấp là yếu tố quan trọng thể hiện sự đặc sắc của Mẫu gấp. Nhà tạo mẫu luôn chú ý đến yếu tố này để tạo ra sự độc đáo trong phong cách sáng tác của mình.

Các Mẫu gấp được giới thiệu trên Kênh Diep Tay Vlogs và trang web dieptay.com không chỉ đáp ứng 5 tiêu chí khung, mà còn đánh giá theo sự tinh tế của từng mẫu gấp.

 

KTS. Nguyễn Thị Diệp

Xem bài viết Nghệ thuật Gấp giấy Việt Nam khác với Origami Nhật Bản như thế nào? tại đây