TÍNH BAO TRÙM TRONG CÁC MẪU GẤP GIẤY CỦA NGƯỜI VIỆT

1. Mở đầu

– Nghệ thuật Gấp giấy là một loại hình nghệ thuật đại chúng được nhiều người yêu thích. Trên thế giới có nhiều nghệ nhân gấp giấy, tạo ra một số lượng lớn mẫu gấp. Người Việt Nam có nghệ thuật Gấp giấy đặc sắc của riêng mình với hàng trăm mẫu gấp và luôn hướng tới tính bao trùm toàn bộ môi trường xung quanh.

– Tính bao trùm của các Mẫu Gấp giấy thể hiện một thế giới đa dạng, gần gũi và song hành với thế giới con người;

– Tính bao trùm của các Mẫu gấp giấy góp phần định hình vị thế của Nghệ thuật Gấp giấy – Lĩnh vực thiết kế, một trong 12 lĩnh vực của ngành Công nghiệp Văn hoá.

2. Khái niệm tính bao trùm trong mẫu gấp giấy

– Tính bao trùm của mẫu gấp giấy là khả năng mô phỏng toàn bộ các đối tượng phong phú, tồn tại xung quanh con người.

– Mẫu gấp giấy của người Việt không chỉ gồm mẫu gấp mang biểu tượng tốt đẹp, mẫu con vật to lớn thể hiện sức mạnh, mẫu con vật thể hiện kỹ năng của người sáng tác, mà còn có cả mẫu gấp thể hiện sự đa dạng của tự nhiên, gần gũi với con người. Ví dụ như: Mẫu gấp con ruồi, con muỗi, con gián, con kiến,…

3. Các thành phần tạo nên tính bao trùm

– Để đạt tính bao trùm là việc không hề đơn giản. Người sáng tác cần nhiều công sức để lựa chọn đối tượng gấp phong phú, đa dạng và tiêu biểu.

– Tính bao trùm trong các mẫu gấp của người Việt Nam không chỉ thể hiện qua số lượng mẫu, mà qua còn qua sự phong phú của đối tượng miêu tả:

+ Mẫu gấp biểu tượng gắn với đức tin con người: Biểu tượng Âm – Dương; Biểu tượng Chữ Thập; Biểu tượng tượng phật;…

+ Mẫu gấp Con vật gần gũi với thế giới con người: Con chó, con mèo, con trâu, con ngựa,…

+ Mẫu gấp Con vật trong thế giới hoang dã: Con sư tử, con hổ, con báo, con gấu,…

+ Mẫu gấp Con vật nhỏ bé: Con muỗi, con ruồi, con kiến, con gián,…

+ Mẫu gấp Con vật to lớn: Con khủng long, con voi, con rồng,…

+ Mẫu gấp Đồ vật: Xe máy, bàn, ghế, gường,…

+ Mẫu gấp Thực vật: Hoa sen, cây thông, cỏ 4 lá,…

– Để đạt được tính bao trùm, phải khai thác hiệu quả Hệ thống Hình cơ bản:

+ Gồm 6 nhóm, cung cấp cho người sáng tác một bộ công cụ, phương tiện đa dạng về cách tiếp cận.

+ Sự phong phú của số lượng, vị trí và tỷ lệ của nhánh gấp, để có thể gấp được vô vàn mẫu với hình dáng, tỷ lệ khác nhau.

Ví dụ: Các Hình cơ bản xuất phát từ chia cạnh tờ giấy thành 4 phần khác với các Hình cơ bản chia góc tờ giấy thành 4 phần.

– Kênh Diep Tay Vlogs và trang web dieptay.com đã giới thiệu 77 Hình cơ bản và 120 Mẫu gấp của người Việt, hướng tới bao trùm môi trường sống xung quanh con người.

Một số mẫu gấp biểu tượng gắn với đức tin con người

Một số Mẫu gấp con vật trong thế giới hoang dã 

Một số mẫu gấp con vật gần gũi với thế giới con người

Một số mẫu gấp con vật nhỏ bé

120 Mẫu gấp đã giới thiệu trên Kênh Diep Tay Vlogs và trang web dieptay.com hướng tới bao trùm môi trường sống xung quanh con người

4. Ý nghĩa của tính bao trùm

– Phản ánh thế giới đa dạng và phong phú xung quanh con người.

– Nơi mọi loài đều được tôn trọng và bình đẳng: “Một thế giới kỳ diệu, nơi con muỗi to bằng con voi”.

– Tăng tính tiếp cận: Nhờ có thế giới mẫu gấp phong phú, mỗi người tham gia gấp giấy có thể lựa chọn mẫu mình yêu thích để gấp theo và luyện tập gấp, mà không sợ bị hạn chế mẫu gấp.

– Đóng góp vào mô hình học tập, giáo dục: Giúp con người kết nối với thế giới tự nhiên; Học sinh có thể tìm hiểu về thế giới tự nhiên đa dạng, từ trên trời đến dưới biển; Hình thành một thế giới tinh thần phong phú, thúc đẩy sự sáng tạo.

– Góp phần thực hiện chỉ tiêu Quốc gia: “100% học sinh, sinh viên trong Hệ thống giáo dục quốc dân được tiếp cận, tham gia hiệu quả, thường xuyên các hoạt động nghệ thuật, giáo dục Di sản văn hoá”.

5. Kết luận

Mẫu gấp giấy của người Việt Nam có tính bao trùm toàn bộ môi trường xung quanh con người. Tính bao trùm không chỉ là số lượng mẫu gấp, mà còn là sự phong phú của đối tượng gấp, phản ánh một thế giới tự nhiên đa dạng, thu hút được đông đảo mọi người tham gia. Điều này tạo nên sự đặc sắc của Nghệ thuật Gấp giấy Việt Nam.

Kênh Diep Tay Vlogs và trang web dieptay.com tiếp tục nỗ lực lan truyền hệ thống Hình cơ bản và mẫu gấp đặc sắc của người Việt đến mọi người.

 

KTS. Nguyễn Thị Diệp